ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ

ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ

• Νοοτροπία: τρόποι σκέψεων και ενεργειών που πραγματοποιούνται εθιμικά και ανακλαστικά από κοινωνικές ομάδες που (αλλοτρίω τω τρόπω) στερεοτύπως αναπτύσσονται παράγοντας επαναλήψεις. Η διολίσθηση των νοοτροπιών προς την απλότητα και την αφασία τις καθιστά νεκρωτικά στοιχεία απολιθωτικού τύπου. Εντέλει οι νοοτροπίες αποτελούν αναχρονισμούς εντός του χρόνου που περνά. Η κριτική σκέψη, ο οραματισμός, η εφευρετικότητα, η γνώση (και η γνώση της παράδοσης), αποτελούν αντίβαρα στους αναχρονισμούς και συστατικά όπου παράγουν μέλλον. Πρακτικά: κινήσεις λάθος, μα επαναλαμβανόμενες λόγω νοοτροπίας, με την χρήση της κριτικής σκέψεως διορθώνονται με αποτέλεσμα το κέρδος μιας απόστασης από αυτό που λέμε κρίση. Εάν επεκτείνουμε αυτό (ει δυνατόν) στα πάντα, αλλάζουμε πορεία. Αυτό σημαίνει πως η ρήξη ξεκινά από την καθημερινή μας πρακτική και φυσικά με διαχωρισμό του Είναι από την φαντασία.
• ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΕΡΓΗΣ

Αλλοτρίωση και πειρασμοί

Αλλοτρίωση και πειρασμοί

• Λέμε: αναγκαίο κακό, και συχνότατα το εννοούμε. Αυτό είναι ένα από τα πρώτα σημάδια αλλοτριώσεως της υπάρξεως, ειδικά όταν αυτό το λεκτικό σχήμα δεν λέγεται από το υποκείμενο εντός μίας στιγμής απελπισίας, αλλά εντός έκπτωτου δημιουργικού ρεαλισμού. Όταν ένα κακό γίνεται αναγκαίο, ή μιλάμε για κατάσταση εκτάκτου ανάγκης εντός μίας καταστροφής όπου αυτός που πνίγεται πιάνεται ακόμα και από τα μαλλιά του, ή έχουμε της είσοδο στο υποκείμενο του δηλητηρίου, ή και τα δυο μαζί: μιλάμε τότε για την έναρξη μιας τραγωδίας κατά την οποία το υποκείμενο εκπορεύεται πριν να καταστραφεί. Σατανικότερο επίτευγμα αυτής της διαδικασίας: η δημιουργία εσωτερικής ταυτότητας: tabula rasa - δηλαδή λευκού πίνακα όπου αργότερα θα ρθει ο αλλοτριωτής να τον γεμίσει. Έτσι χάνουν οι άνθρωποι τις ταυτότητές τους, τα έθνη ύπαρξη και οι συλλογικότητες υπόσταση και μέλλον.
• ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΕΡΓΗΣ

Απομόνωση

Απομόνωση

• H απομόνωση είναι ένας τρόπος συμφιλίωση της υπάρξεως με το Είναι. Για κάποιους αυτή η ανάγκη είναι κάτι παροδικό, για άλλους επεκτείνεται στον χρόνο. Η ηρεμία συνδέεται με την σκέψη, η ηρεμία δίνει στο άτομο την ελευθερία να βρεθεί επέκεινα της στιγμής, δίνοντας την ευκαιρία εκτονώσεως του άγχους της αναζητήσεως της όποιας αλήθειας απαιτεί η ίδια η στιγμή. Απ' την στιγμή κι εντός αυτής - λοιπόν - τίθεται το πρόβλημα. Κι η ηρεμία είναι αυτή που κινητοποιεί τον εσωτερικό κόσμο του ατόμου, που εκτός των άλλων είναι και μία αποθήκη γνώσεως που συνδυάζει σκέψη, συνείδηση και εμπειρία. Επόμενη κίνηση είναι η παραγωγή εσωτερικής ενέργειας από το άτομο· το άτομο κατανοεί, ελευθερώνεται, δημιουργεί, (ενίοτε δε, οι δημιουργίες του έχουν χαρακτήρα κοινωνικό).
• Απόστολος Βεργής

Ποιότητα και επιθυμία

Ποιότητα και επιθυμία

• Δημιουργούμε γιατί επιθυμούμε. Το ύστερα είναι το θέλγητρο. Η παράδοση είναι μια βάση. Ο χρόνος είναι το πεδίο. Η ύπαρξη το παρελθόν (μαζί του και το τώρα). Επιθυμούμε το καλύτερο· το θέμα είναι: με ποιο τρόπο, και πώς πράττουμε για την επίτευξη αυτού. Πράττουμε, τελικά, υπέρ ή εις βάρος άλλων υπάρξεων; Ακόμη και η ύπαρξη ενός σχολίου από ένα υποκείμενο για κάτι, υποδηλώνει κάποια επιθυμία. Τι είδους επιθυμία; Συμμετοχής, ανάθεσης, ή επιβολής; Και στις τρεις περιπτώσεις μιλάμε για επιθυμία πρόσκτησης ισχύος (για να θυμηθώ και τον λαμπρό φιλόσοφο Φ. Νίτσε). Το θέμα είναι τι είδους θα είναι αυτή η ισχύς, και ποιους και τι θα βρει απέναντί της - ουσιαστικά είναι θέμα του τι είδους θα είναι η ποιότητά της. Η αγάπη ως ισχύς είναι κάτι το ιδανικό, το ίδιο και η γνώση· επέκεινα είναι ο άνθρωπος και η ποιότητα αυτού, κι αυτός και το Εγώ του.
• Απόστολος Βεργής

Προώθηση της υπάρξεως σε άλλες διαστάσεις.

Προώθηση της υπάρξεως σε άλλες διαστάσεις.

Οι επιστροφές δεν είναι μύθοι· οι μύθοι είναι υποβοηθητικοί μηχανισμοί, τέτοιοι που να διευκολύνουν την κατανόηση των επιστροφών, λειτουργώντας ως σημεία αναφοράς συμβολισμών κι ως χρόνος εντός χρόνου. Το ζήτημα είναι: Σε τίνος υπηρεσία λειτουργεί ο κάθε μύθος, εντός της στιγμής που (κάθε φορά) επανεμφανίζεται. Ενώ ένα άλλο θέμα είναι: Το ποιος τον διηγείται. Μέσω μίας ελεύθερης παιδείας και αναλύοντας τα πάντα, το υποκείμενο αποκτά θέση και ελέγχει τις πληροφορίες, κρατώντας για τον εαυτό του (αλλά και για την κοινωνία στην οποία έχει τοποθετηθεί) την ουσία από τα λεγόμενα του εκάστοτε μύθου, απορρίπτοντας ότι περισσεύει· πετώντας το εις το καλάθι των αχρήστων . Αυτή είναι μια προοδευτική διαδικασία, και σε τέτοιες περιπτώσεις η κάθε μια επιστροφή γίνεται επέκταση σε νέες περιπέτειες εντός του χρόνου, ή πιο σωστά: Ως μια προώθηση της υπάρξεως σε άλλες διαστάσεις.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΕΡΓΗΣ

ΠΑΙΔΕΙΑ Ή ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ

Παιδεία ή βαρβαρότητα

• Κάθε λογική σκέψη απενεργοποιεί θεσμούς, συμβολισμούς, θέσεις εντός της ιστορίας. Διττό το αποτέλεσμα: Από την μία υπάρχει μια τακτοποίηση των πραγμάτων, σώζοντας το ανθρώπινο είδος από πλάνες, μα από την άλλη στερεί την πλάση από την υπερβατικότητα και τις ακόλουθες αυτής διαδικασίες, που είναι απαραίτητες για την προώθηση προς τα εμπρός. Είναι οι διαδικασίες που ισορροπούν (εσωτερικά) τα άτομα και δημιουργούν συνθήκες γαλήνευσης της κοινωνία. Αντιθέτως, χωρίς την υπερβατικότητα κυριαρχούν νόμοι Δρακόντιοι, Προτεσταντικά απόλυτα θεωρήματα, Ιερές Εξετάσεις, δικαιοσύνη τύπου Σαρία... Μ' αυτή την έννοια και χάνοντας το μέτρο, η λογική μπορεί μια μέρα να θεωρήσει το γέλιο ως χαμένο χρόνο, την ποίηση ως βλακεία, και άλλες τέτοιες βαρβαρότητες, που έχουν ακουστεί κάποιες φορές ,α που ευτυχώς δεν υιοθετήθηκαν ποτέ από τις κοινωνίες. Υπερβατικότητα και συναίσθημα ειν' τα αντίβαρα στην στενότητα και την απολυτότητα - όποια κι αν είναι η προέλευση αυτών, ότι κι αν αφορούν. Έπειτα χρειάζεται και η λογική (για να λειτουργεί ομαλά) κάτι να την υποκινεί μα και να την ελέγχει. Ε, αυτό είναι το συναίσθημα. Για να το δώσω παραδειγματικά: Δίνω μια εικόνα ενός νεκρού αμάχου. Αυτή η εικόνα προκαλεί στον παρατηρητή τον συναίσθημα της θλίψης και τον υποκινεί να σκεφτεί - τότε είναι που παίρνει μπροστά η λογική. Ποια λογική όμως; Η λογική της εκδικήσεως; Ή η λογική της αναζητήσεως ειρήνης; Εδώ ο φιλόσοφος θέτει το δίλημμα: παιδεία ή βαρβαρότητα.
• ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΕΡΓΗΣ